Doğa

Bilim Adamları Volkanik Karbondioksit Birikmesini Uzaydan Saptadılar

Yazar | Editör

Pasifik’ten uzakta Vanuatu takımadalarında yerel bir cazibe merkezi haline gelen volkan olan Yasur Yanardağı (Mt Yasur) faal olup turistlerce güvenilir bir şekilde ziyaret edilebilmektedir. Bugünlerde ise Yasur Yanardağı uluslararası yön bulma işareti haline gelebilir: Püskürttüğü karbondioksit (CO2) gazı sütunu uzaydan ölçülen ilk volkan olabilir.

Amerikan Jeofizik Birliği’nin 14 Aralık’taki yıllık olağan toplantısında, Araştırmacılar 2015 yılı Mayıs ayı içerisinde Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA)’ne ait Karbon İzleme Uydusu 2 (KİU 2)’den yararlanarak Yasur Yanardağı’nın, atmosfere günlük 42 binton oranında CO2 püskürttüğünü tespit ettiklerini ifade ettiler.

Ölçüm çalışmaları hiç kolay olmamıştı: Bulutlar, toz ve mesafe, hepsi de çalışmaların sonuçlarını karıştırmak için birer tehlike unsuru idi. Ayrıca, arka plan seviyesi izine direnen volkanik bir gaz olan sülfür dioksitten farklı olarak atmosfer daha yüksek CO2 arka plan seviyeleri içermektedir ve rüzgarlar herhangi bir volkanik püskürtmeyi çarçabuk dağıtmaktadır. Dolayısı ile KİU -2’de görevli bilim adamları volkanlar veya kömür santralleri gibi noktasal tekil kaynaklara ait salınımları (emisyonları) kaydetmeyi hiçbir zaman beklemiyorlardı. Bundan daha ziyade, onlar, küresel karbon döngüsünün mevsimsel artış – eksilişleri üzerine düşmekte ve bununla yakından ilgilenmekte idiler. Gelgelelim; Yasur Yanardağı emisyonlarının Pasifik dolaylarındaki el değmemiş, bakir gökyüzünün ortasında patladığı anda KİU – 2’nin yolu tam olarak yukarısına denk düştü. Bu uğurlu tespit noktaları ise sera gazı salınımının, uluslararası iklim anlaşmalarının uygulanmasında ihtiyaç duyulabilecek canlı bir teyidi olması anlamında çok yararlı oldu. Bu durum ayrıca, volkanik patlamaları haber verebilecek dumanların uzay tabanlı izlenmesinin de habercisidir.

Çeviri: Aykut TARHAN

Kaynak: ScienceMag

Yazar Hakkında

Editör

Yorum Yap