Bilim Teknoloji

Discovery Channel Belgeseli: Dev Cıvatalar

dev cıvatalar

Bir yapı onu bir arada tutan cıvatalar kadar güçlüdür ve bu özellikle büyük cıvatalar gerektiren büyük işlerde geçerlidir. Uzunluk olarak nerdeyse 30cm olan dev demir cıvatalar spor stadyumları, lunapark trenleri, rüzgâr tribünleri ve köprüler gibi dev yapıları bir arada tutarlar. Dolayısıyla tüm baskı başarısız olmamaları için bu cıvataların üzerinde.

Bu yüzden dev cıvatalar altı metrelik katı kalıplar sıcak hadli bir çelik ve aynı zamanda köprülerin ve diğer büyük yapıların kirişleri için kullanılan süper güçlü iyi öğütülmüş alaşımlarla işe başlar.

Bir deste kalıp yaklaşık bir buçuk ton bu yüzden onları taşımak için asma vinç kullanılır. Bilgisayar kontrollü bir testere otomatik olarak kalıpları 28cm parçalara ayırır.

2

Sonra her bir yeni cıvatanın o cıvatanın gerektirdiği çapta kesilmesi gerekir ve bu makine her geçişinde tam 1.5mm aralık bırakarak çok yakın çizikler atar. Bu kesinlik çok önemlidir eğer dişler cıvatayı doğru şekilde keserek bölmez ise cıvata hiçbir işe yaramaz.3

Cıvata kesildikten sonra bir başa ihtiyaç vardır. Kesilmiş cıvatanın bir ucu metali yumuşatıp bir baş yapmak için bakır bir halkaya girer. Halka cıvata başını 1150 derece de çeliğin erime noktasının tam altında ısıtmak için ısı endüksiyonu veya yüksek frekanslı elektrik kullanır ve sadece 30 saniyede vida başı yeni bir şekil alacak kadar sıcak olur.4

Cıvata yumuşatılmış başı altıgen şekle getiren bir presin içine koyulur. Başı şekillendirmek için 45 tonluk bir güç uygulanır. Şekle sokulan cıvata kaynak ve bağlantı izi olmadan çıkar ve hiçbir yerinden parçalanmaz.

5

Cıvatalar şekle sokulduktan sonra büyük bir sepetin içine yerleştirilip ocakta sertleştirilmek üzere alevlerin içine gönderilir. Ocak dışında yakılan alev ise ısının ana kaynağı değildir. Doğal gaz kaynağı tarafından üretilen bu alev cıvatalar ocağa girdiğinde dışardaki havayı dağıtmak için orda, bu cıvata sertleştirilirken çeliğin üzerinde pürüzlerin ve diğer kusurların oluşmasını engeller. Ocağa girdikten sonra cıvatalara 816 derecelik bir ısı verilir. Yoğun ısı cıvataların molekül yapısını değiştirir ve çeliği sertleştirir. Soğuduktan sonra cıvatalar eskisinden daha sağlam olur ve dişlerin yapılması için hazır hale gelir.

6

Dişleri cıvatalara bastırmak için 40 kiloluk bir basınç uygulayan iki çubuğun arasına tek seferde bir tane cıvata yerleştirirler. Çubuklar ve cıvatalar arasında sürtünmenin kıvılcım üretmesini engellemek için yağ kullanılır.

Cıvatalar baştan sona kadar tek bir parça katı metalden yapılır ve bu yüzden baskı ne kadar güçlü olursa olsun parçalanmazlar.

 

Yazar Hakkında

Hüseyin KIZILIRMAK

Yorum Yap