Bilim Evren

Uranüs’ün Keşfedilmemiş İki Uydusu Olabilir

Yazar | Editör

Voyager 2 uzay aracının 30 yıl önce Uranüs çevresinde uçmuş olmasına rağmen, günümüzde hala kendisinden edinilen eski verilerle yeni buluşlar yapılmaktadır. Idaho Üniversitesi araştırmacılarının yeni çalışmalarına göre, gezegenin 2 halkasına yakın yörüngede ve daha önce keşfedilmemiş uyducuklar olabileceği varsayılmaktadır.

Uranüs nasa

Uranüs’ün NASA Hubble uzay teleskobundan 2003 Ağustos’unda alınan görüntüsüdür. Gezegenin soluk halkalarının ve karanlık uydularının görünebilirliğini artırmak amaçlı görüntünün parlaklığı artırılmıştır.

Idaho Üniversitesi doktora öğrencisi Rob Chancio, 1986 yılında Voyager 2 uzay aracından görüntüleri incelerken, Uranüs buzul halkalarının anahtar modellerini açığa çıkardı. Chancia, Alfa halkası (Uranüs’ün en parlak halkalarından biridir.)etrafında periyodik madde miktarı değişimi gözlemledi. Aynı şekilde, hatta daha umut verici bir model, periyodik madde miktarı değişimi Alfa halkasının komşusu Beta halkasında da karşılaşılmıştır.

Buluşun incelenmesinde Chancio ile çalışan Idaho Üniversitesin’den Doçent Matt Hedman;”Modelin halkanın değişik bölgelerinden incelenmesi sonucunda dalga boylarının farklı olduğu görülecektir. Bu da halka etrafındaki bazı ‘şeylerin’ değiştiğinin göstergesidir. Bu ”şeyler’ simetriyi bozuyor.”

Chancio ve Hedman, gezegen halkalarının fiziğine dair donanımlı araştırmacılar ve her ikisi de NASA’nın Cassimi uzay aracından sağlanan verilerle Satürn halkaları üzerine de çalışmaktalar.Şu sıralar Satürn yörüngesindeki Cassini’den elde edilen veriler gezegen halkalarının davranışları hakkında yeni fikirler doğmasına ön ayak olmakta ve NASA, Chancia ve Hedman’a Voyager 2’den alınan Uranüs verilerinin yeni bir bakış açısıyla incelenmesi için bir ödenek ayırmış bile.Sonuçlar, basım öncesi arşiv’e gönderilmiştir ve ‘The Astronomical Journal’ tarafından yayınlanacaktır.

Chancio ve Hedman genellikle Voyager 2 ‘den Uranüs halkalarına gönderilen ve yeryüzüne yansıyan radyo bozulmalarını ve yıldızlardan gelip halkalardan süzülerek uzay aracına ulaşan, halkaların içerdiği maldde miktarını ortaya koyabilecek ışık bozulmalarını analiz ettiler; Uranüs halkalarındaki modellerin, uyducuk izi diye adlandırılan, uydu benzeri yapılara benzerliğini buldular. Araştırmacılar, Uranüs halkasındaki öngörüsel uyduların, 2-9 mil yarıçapında Satürn’ün tanımlanmış bazı uyduları kadar ve Uranüs’ün tanımlanmış bütün uydularından küçük olduğu varsayılmaktadır. Özellikle Uranüs uydularının yüzeylerindeki koyu metal yüzünden belirlenmesi oldukça zordur.

Hedman:” Henüz uyduları göremedik, normal olarak bahsedilen uyduların da bu özellikleri küçük olmalarından gerekir ve kolaylıkla gözden kaybolabilirler.””Voyager görüntüleri uyducukları gösterebilecek hassasiyette değil. ”

Hedman buluşlarının, Satürn halkalarına göre alışık olmadık şekilde daha dar Uranüs halkalarının karakterlerini açıklamada yardımcı olacağı görüşünde. Eğer mevcut iseler, uyducukların içinde bulunduğu halkayı bir arada tutan “çoban” uyducuklar olabileceğini belirtti. Uranüs’ün bilinen 27 uydusundan 2’si, Ophella ve Cordelia, Uranüs Epsilon halkasına çoban uyduluk yapmaktadır.

Chancia:”Uranüs halkalarının dar olmaları keşiflerinden bu yana soru işaretidir ve birçok dinamikçi yıllardır bunun üzerinde çalışmaktadır. Bu uyducukların gerçek olmaları halinde gerçekten mutlu olacağım ve bu bilgiyi sonuca ulaşmak için kullanabileceğiz.”

Diğer araştırmacılara, uyducukların gerçekten varolup olmadıklarını kanıtlamak kaldığını belirten Hedman ve Chancia, diğer gezegenlerdeki sırlara ulaşmaya bir nebze yardım edebilecek Uranüs halkalarının yapıları ve modelleri üzerinde çalışmaya devam edecekler.

Voyager proje bilimcisi Ed Stone, Pasadena, California: “Voyager 2’den elde edilen eski verilerin hala gezegenler hakkında yeni bilgilere ulaşmakta katkı sağlamadığını görmek etkileyici.”

Voyager 2 ve ikizi Voyager 1 1977 ‘de 16 gün arayla fırlatıldı. İki uzay aracı da Jüpiter ve Satürn yörüngesinde uçtu. Voyager 2 ayrıca Neptün ve Uranüs yörüngesinde de bulundu.

Voyager 2 aralıksız en uzun süre opere edilen uzay aracıdır. Birkaç yıl içinde, 2012’de Voyager 1’de lduğu gibi, yıldızlararası boşluğa girmesi beklenmektedir.

Her ne kadar gezegenlerin çok uzun geçmişe sahip olsalarda, evimizden çok çok uzakları keşfedebilmemiz için uzay aracımızın gezinti yoluyla güneş sistemi etrafındaki uzay çevrelerinden eşi görülmemiş gözlemlerini yer küreye göndermesi görevi devam etmekte.

İkiz Voyager uzay aracını, California Pasadena’da Caltech’in bir birimi olarak varolan NASA Jet İtki Laboratuarı tarafından imal etmiş ve Washington’da NASA Bilim Misyon Başkanlığı Heliofizik Bölümü için opere etmiştir.

Daha fazla bilgi için, bağlatıyı ziyaret edebilirsiniz: http://voyager.jpl.nasa.gov.

Kaynak: Science Daily

Çeviri : Hamdi KOÇ

Yazar Hakkında

Editör

Yorum Yap