Düşünce

Yaşam ve Hayat: Anksiyetenin kıyısındaki insan

hayat-felsefesi
Yazar | Murat CANVER

Yaşam kendi özümüzle ilgilidir. İnsanın yaşamı dediğimizde doğum ile başlayıp, ölüm ile biten süreci algılarız. Biyolojik ve psikolojik varlığımızı yaşam ile belirtiriz.
Hayat ise daha farklı… Bir yaşama sahip bir insanın birçok farklı hayatı olabilir. Hatta dilsel kullanımlarına bakarsak bunu hemen anlayabiliriz. İş hayatı, evlilik hayatı, gece hayatı, dünya hayatı, ahiret hayatı gibi…

Yaşam ve hayat…

Bize ait olduğunu düşündüğümüz ama hiçbir zaman bize ait olmamış iki dünya…

Yaşam kendi özümüzle ilgilidir. İnsanın yaşamı dediğimizde doğum ile başlayıp, ölüm ile biten süreci algılarız. Biyolojik ve psikolojik varlığımızı yaşam ile belirtiriz.

Hayat ise daha farklı… Bir yaşama sahip bir insanın birçok farklı hayatı olabilir. Hatta dilsel kullanımlarına bakarsak bunu hemen anlayabiliriz. İş hayatı, evlilik hayatı, gece hayatı, dünya hayatı, ahiret hayatı gibi… Tek bir yaşamın farklı mekân ve durumlarda deneyimlediği tecrübelerdir hayat.

Doğum ile başlayıp, ölüm ile biter insan yaşamı. Bilindiği kadarıyla var olup, öleceğini bilen tek canlı insandır. Tüm hücreleri ve varlığı yaşamaya kodlanmış, biyolojisi kendini tehlikeli durumlardan kurtarmaya yönelik olarak mükemmel bir biçimde tasarlanmış bir varlığın öleceğini bilmesi trajedinin ta kendisidir.

Yaşam gerçek olan, hemen şurada duran( Heidegger’e atıfla Dasein) apaçık olarak algıladığım ve bildiğim şey…

Ölüm ise kaçınılmaz olarak tadacağım ama benim için tam bir belirsizlik, bulanıklık ve muamma ifade eden şey… Bilmiyorum bu hususta hiçbir şey! Bana anlatılan hikâye, hurafe ve mitlere kulak vermek, inanmak, güvenmek zorundayım.

Bildiğim, emin olduğum bir şeyden, bilmediğim belirsiz bir duruma geçerken ne hissederim? Hayal edin: yıllardır yaşadığınız bir şehirde, düzenli ve kendinize ait oturmuş bir işiniz var. İşiniz ile ilgili tüm teknik bilgiye sahipsiniz. İşiniz için gereken tüm bağlantıları kurmuşsunuz. Aldığınız bir iş diğerine gebe, işler tıkırında yani… Aniden işler değişiyor, daha önce hiç bilmediğiniz bir şehre gitmek zorunda kalıyorsunuz. Hiç kimseyi tanımıyorsunuz. Şehrin piyasasına hâkim olmayı bırakın, kesinlikle vakıf değilsiniz. Bu şehirde sıfırdan iş kurmak zorundaysanız ne hissederdiniz?

Tabi ki kaygılanır, yüksek düzeyde endişe yaşardınız. Ölümün varlığı insan yaşamı için işte başlı başına böyle bir kaygı ve endişe kaynağıdır. Psikolojide anksiyete olarak adlandırılan çeşitli nedenlerden doğan çeşitli kaygı durumlarının varoluşsal ifadesi öleceğini bilerek yaşamanın anksiyetesidir.

Bu varoluşsal anksiyetenin yanında, dünyada insan eliyle kurulan düzenlerin yani hayatların da getirdiği kaygı türleri de mevcuttur. İş hayatı streslidir, evlilik hayatı streslidir, okul hayatı streslidir…

Dolayısıyla varoluşsal ya da değil insan hep kaygı merkezli bir yaşam ve hayat sürmektedir. Bu anlamda tüm insanlar biraz nevrotiktir. Nevrozun kucağında, anksiyetenin kıyısındadır insan… Ve insanı insan yapan kendi kurduğu hayatlarda büründüğü roller değil, doğum ile başlayıp ölüm ile biten yaşamından kalanlardır. Bu yüzden insan olmaya götüren güdü ekmek kavgası değil ölüm kaygısıdır. Çünkü varoluşsal olan sonradan meydana gelenden önce ve önceliklidir.

Yazar Hakkında

Murat CANVER

Gaziantep Üniversitesi Endüstri Mühendisliğini bitirdi. Üniversite yıllarından beri pek çok farklı disipline ilgi duydu. Mühendislik üzerine yüksek lisansında Meta-sezgiseller üzerine çalışan Canver'in felsefi merakı ağır basınca yüksek lisansını yarıda bıraktı. Din, Felsefe, Psikoloji, Tarih, Siyaset ve Sinema Sanatı üzerine merakı olan yazar, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Felsefe ve Din Bilimleri'nde yüksek lisans yapmaktadır. Genç Kültür, İndigo gibi internet dergilerinde çeşitli alanlarda yazılar yayınlamış, Cinerium adlı sinema sitesinde film eleştirileri yazmıştır. Godfather Sinema Dergisinde halen yazıları yayınlanmaktadır. İyi derecede İngilizce bilen Canver, 2009'dan bu yana yazdığı yazıları derleyeceği bir kitap ve felsefi bir roman üzerinde çalışmaktadır. Evli olan yazar, Ankara'da yaşamaktadır.

Yorum Yap